De stikstofproblematiek blijft een grote uitdaging voor iedereen die wil bouwen in Nederland. In 2025 gelden strengere regels en zijn er nieuwe juridische uitspraken die direct invloed hebben op uw bouwvergunning.
Wie in Nederland wil bouwen, krijgt steeds vaker te maken met de stikstofproblematiek. Sinds de Raad van State in 2022 de zogenoemde bouwvrijstelling ongeldig verklaarde, moeten bouwprojecten bij de vergunningaanvraag aantonen dat de stikstofuitstoot tijdens de bouwfase geen significante schade toebrengt aan nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Dit geldt voor zowel grote nieuwbouwprojecten als kleinere verbouwingen waarbij zwaar materieel wordt ingezet.
De verplichte rekentool voor stikstofberekeningen is de AERIUS Calculator, beheerd door het RIVM. Met dit instrument berekent u hoeveel stikstof uw bouwproject neerslaat op gevoelige natuurgebieden. Is de berekende depositie hoger dan 0,00 mol per hectare per jaar op een Natura 2000-gebied, dan moet u aanvullende maatregelen nemen of een uitgebreide ecologische onderbouwing aanleveren. Het RIVM heeft de AERIUS Calculator in 2025 opnieuw geactualiseerd met bijgewerkte emissiefactoren voor wegverkeer, mobiele werktuigen en scheepvaart.
Een belangrijke juridische ontwikkeling in december 2024 betreft het verbod op intern salderen in de voortoets. Intern salderen betekende dat een project de stikstofuitstoot van de bouwfase kon compenseren met de lagere uitstoot van de uiteindelijke situatie. De Raad van State heeft dit verboden, waardoor veel projecten nu een volledige passende beoordeling moeten doorlopen. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) schat dat dit tot 2027 kan leiden tot 10.000 minder bouwvergunningen en 8.000 minder nieuwbouwwoningen.
Het kabinet werkt aan oplossingen. Zo kondigde de rijksoverheid in augustus 2025 aan dat verduurzamingsactiviteiten die zorgen voor minimaal 30 procent minder stikstofuitstoot vergunningvrij worden. Dit biedt kansen voor woningeigenaren die willen isoleren of duurzame installaties willen plaatsen. Tegelijkertijd is per 1 juli 2025 het AERIUS Register in werking getreden, een systeem waarmee bevoegde gezagen stikstofruimte kunnen reserveren en toewijzen aan nieuwe bouwprojecten.
Wat betekent dit voor u als particulier of aannemer? Controleer bij elk bouwplan of uw project in de buurt van een Natura 2000-gebied ligt. Gebruik de AERIUS Calculator om de stikstofdepositie te berekenen voordat u een vergunningaanvraag indient. Schakel bij twijfel een ecologisch adviseur in. De gemeente of omgevingsdienst kan u verder helpen met de specifieke eisen die gelden voor uw locatie. Houd er rekening mee dat de procedures langer kunnen duren dan voorheen, en plan uw bouwproject daar tijdig op in.
Hulp nodig bij uw bouwplan?
Bereken direct uw prijs of laat uw plan kosteloos toetsen op vergunningplicht. Onze specialisten denken graag met u mee.
